Tawhîd e Ikhlâs

$21.00

De fundamentele islamitische concepten van tawhîd  (meestal vertaald als “de leer van de Eenheid”) en van ikhlâs (de zuiverste toewijding aan God) worden hier door Gilis, shaykh Abdu r-Razzaq Yahyâ, in hun diepste betekenis beschouwd. De auteur zegt: “Alles wat betrekking heeft op de tawhîd is eminent afhankelijk van de metafysische realisatie; in dit opzicht verschijnt al ikhlâs als de initiatische functie van de tawhîd.

van Abdu r-Razzaq Yahyâ (Charles-André Gilis)

p. 232

De Tawhid van de Profeten

De tawhid is de leer van de Oer-Eenheid; deze term duidt zowel op de uiterlijke proclamatie als op de initiatische realisatie van deze eenheid. De leer van de tawhid wordt gewoonlijk gepresenteerd als het kenmerkende fundament van de islamitische religie, maar daarin schuilt een reductionistische interpretatie die verduidelijking behoeft. De Profeet, op hem de Genade en Vrede!, zei: "De beste gebed van verzoek (duâ) is die die op de dag van Arafa wordt gedaan, en het beste wat ik heb gezegd, ik en de profeten die mij voorafgingen, is lâ ilâha illâ Allâh ['Er is geen godheid behalve Allah]." Als alle elementen van deze profetische ha-

dith een esoterische betekenis bevatten, is de meest opmerkelijke de bewering dat de tawhîd een universele leer is, aanwezig in het hart van alle traditionele openbaringen; zij is absoluut niet uitsluitend van de Islam in de historische betekenis van de term. De Islam onderscheidt zich niet van de andere religies door de leer van de tawhid, maar uitsluitend door het feit dat zij openlijk en expliciet proclameert

'de universaliteit van de tawhid, in de tijd als in de ruimte, van het ontstaan van de huidige mensheid tot op onze dagen, op elke plaats, en tot aan de grenzen van de aarde. Deze universaliteit ontkennen is de reden van zijn van de Islam en het fundament van de islamitische uitmuntendheid negeren, wat de tasawwuf in het licht brengt en aantoont, terwijl het wordt aangetast door onwetendheid en integralistisch sektarisme.

Deze universele leer ligt aan de oorsprong van de intellectuele stroming die voortkwam uit het werk van Sheikh Abd al-Wâhid Yahyâ (in het Westen bekend onder de naam van 'René Guénon'), die ernaar streft de traditionele rechtzetting van de westerse wereld te bewerkstelligen. Deze laatste heeft de wetenschap, en ook het begrip, van de universele tawhid verloren.

Sheikh Abd al-Wâhid presenteerde zich niet in naam van de Islam, maar in naam van deze profetische tawhid. Hiermee trad hij discreet op als een vertegenwoordiger van de islamitische traditie, aangezien zij en de universaliteit van de tawhid onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De effectiviteit van zijn werk met het doel de westerse mentaliteit diepgaand te veranderen, zoals de belangstelling en vijandigheid die zijn leer heeft opgeroepen, vloeit voort uit deze herinnering aan de authentieke tawhid, die de traditionele instituten en organisaties in het Westen volledig uit het oog waren verloren: de Katholieke Kerk kende niet meer dan het theologische monotheïsme, en de Vrijmetselarij een geconditioneerde universaliteit, gereduceerd tot het niveau van de mens.

Zelfs als men het in zijn breedste omvang beschouwt, heeft het westerse ecumenisme niets gemeen met de leer van de Oer-Eenheid zoals die door de Islam wordt geproclameerd, en nog minder met de manier waarop deze initiatisch wordt gerealiseerd door de Elite die het hart ervan vormt. Het is de waarheid en de schijnbare vernieuwing van de profetische tawhid die de beste geesten hebben kunnen raken, en in het Westen een gezonde ontwaking hebben veroorwaard, die de hoop op een terugkeer in de genade met zich meebrengt, en de belofte van een vernieuwde goddelijke zegen.

Hoewel Sheikh Abd al-Wahid zich in zijn leer nooit in naam van de islamitische traditie heeft gepresenteerd, heeft hij desondanks gedurende het laatste deel van zijn leven openlijk de Islam beoefend, en heeft hij verschillende studies gepubliceerd die specifiek afhangen van de tasawwuf. Een daarvan heeft precies als titel Et-Tawhid; zij verscheen in het tijdschrift Le Voile d'Isis (dat later 

Études Traditionelles werd) in juli 1930, op het moment dat onze meester, nadat hij definitief Frankrijk had verlaten, zich in Caïro vestigde. In zekere zin is dit het eerste tekst die aan 'Sheikh Abd al-Wâhid

Yahyâ kan worden toegeschreven. De tawhid wordt erin gepresenteerd in volledige overeenstemming met de profetische woorden die wij hebben geciteerd, waaraan de Sheikh echter, vanwege de behoeften met betrekking tot zijn eigen fun-

tie, geen enkele directe verwijzing maakt. Zo presenteert hij met zijn gebruikelijke beheersing van de Franse taal en de westerse concepten zijn leer over dit onderwerp: "De leer van de Eenheid, dat wil zeggen de bewering dat het Principe van elke existentie in essentie Eén is, is een fundamenteel punt gemeen aan alle orthodoxe tradities, en we kunnen zelfs zeggen dat het precies op dit punt is dat hun onderliggende identiteit het meest duidelijk verschijnt, zich zelfs manifestend in de expressie zelf. En in feite wanneer het om de Eenheid gaat, verdwijnt elke diversiteit, en pas wanneer men afdaalt naar de veelheid verschijnen de verschillen in de vormen, waarbij de zelfde manieren van uitdrukken veelvoudig zijn als de dingen waarnaar zij zich ver-

wijzen, en vatbaar zijn om onbeperkt te variëren om zich aan te passen aan de omstandigheden van tijd en plaats. Maar de leer van de Eenheid is uniek' (volgens de Arabische formule Et-Tawhid wâhidun), dat wil zeggen dat zij overal en altijd hetzelfde is, onveranderlijk als het Principe, onafhankelijk van de veelheid en de verandering, die slechts de contingente toepassingen kunnen beïnvloeden (...)." Deze regels zijn een beknopte, maar adequate formulering van die 'essentiële Islam' die Sheikh Mustafa Abd al-'Azîz (Michel Vâl-….